Checklist Overeenkomst

Wanneer je een draagmoederschap aan gaat, is het zeer aan te raden een overeenkomst te sluiten. Hierin schrijven jullie, wensouders en draagouders, hoe jullie dit traject met elkaar aan willen gaan. Maar hoe schrijf je nou een overeenkomst? Daarvoor hebben wij een checklist opgesteld.

Let wel, dit document is dan niet rechtsgeldig! Als een draagmoeder zich bedenkt, dan kan zij op geen enkele wijze juridisch gedwongen worden het kindje af te staan en als wensouders zich bedenken, kunnen zij niet gedwongen worden het kindje aan te nemen. Maar het opstellen en tekenen van een overeenkomst helpt wel om te zorgen dat iedereen het eens is, hoe zaken zullen gaan. En het helpt voorkomen dat er beslissingen die vooraf duidelijk leken, ineens toch tot discussies leiden. Dus stel hem op en zorg dat iedereen een getekend kopietje heeft.

Notaris

Laat ook een overeenkomst opstellen bij een notaris, waarin jullie vastleggen dat de draagmoeder na de geboorte nauwe betrekkingen heeft met de baby en haar kinderen ook. En dat zij daarmee recht heeft tot omgang. Eventueel kan dat ook met wensouders naar de kinderen van de draagmoeder, indien wenselijk. Mochten beiden partijen niet meer er gezamenlijk uitkomen, dan kan er via een mediator naar een oplossing gezocht worden. In veruit de meeste situaties is het gelukkig niet nodig en blijven draagouders en wensouders in goed, vriendschappelijk contact na de geboorte. Daar wordt na de geboorte praktisch nooit een officiële omgangsregeling voor opgesteld. Maar het is wel eens voorgekomen dat wensouders na de geboorte omsloegen en de draagmoeder compleet uit het leven probeerden weg te poetsen. Dan is deze overeenkomst ineens toch belangrijk. Wanneer wensouders hem niet willen opstellen, zou dat dan ook een enorme rode vlag voor draagmoeders moeten zijn!

De overeenkomst is belangrijk bij laagtechnologisch draagmoederschap, waarbij de kinderen elkaars halfbroertjes en -zusjes zijn, maar ook bij hoogtechnologisch draagmoederschap. Afkomst is een belangrijk onderdeel van je identiteit en genen zijn daar maar een deel van. Het is dus in het belang van het kindje, dat er vrij contact blijft met de draagmoeder.

Ook naar de draagmoeder toe is het niet meer dan redelijk dat je haar de ruimte geeft om te mogen zien wat zij mogelijk heeft gemaakt. Dat is immers waar een ideële draagmoeder het voor doet.

Zie het dus als een belofte naar elkaar en elkaars kinderen.

Tot slot zal de Raad voor de Kinderbescherming het zeer kunnen waarderen als jullie kunnen aantonen hoe serieus je er al mee bezig bent geweest en hoe grondig je over het traject al hebt nagedacht.

Deze checklist is slechts een leidraad. Het geeft suggesties voor onderwerpen, waar je het als wensouders en draagouders over kunt hebben, voor je definitief tot conceptie over gaat. De lijst zal echter niet compleet zijn en niet op iedere individuele situatie afgestemd. Neem eruit wat voor jullie belangrijk is, en maak aan de hand daarvan jullie eigen verhaal en jullie eigen overeenkomst.

Ook is deze lijst niet bedoeld om snel even samen door te nemen. Een goede voorbereiding duurt minstens een half jaar wanneer wensouders en draagmoeder elkaar al kennen. Wanneer jullie elkaar voorheen niet kenden, neem dan zeker een jaar om een vriendschap op te bouwen. Je zult hierna namelijk levenslang aan elkaar verbonden zijn.

Gebruik de checklist dus niet als shortcut.

Checklist

Zwanger worden

  • Willen jullie SOA testen?
  • Willen jullie medisch onderzoek van de draagmoeder en/of eiceldonor?
  • Wordt het traditioneel of IVF draagmoederschap?
  • In geval van IVF: wie levert de eicel?
  • Wil de draagmoeder contact met een eventuele eiceldonor?
  • Wie levert de zaadcellen?
  • Waar vindt de conceptie plaats?
  • Hoe vindt de conceptie plaats?
  • Wie begeleidt de draagmoeder bij de emotionele kant van het verhaal?
  • Wie begeleidt de wensouders bij de emotionele kant van het verhaal?
  • Wanneer en hoe willen jullie testen op zwangerschap? Wie zijn daarbij aanwezig, wie ziet/zien de test als eerste?
  • Hoe lang ga je door als zwanger worden niet lukt?
  • Hoe wordt de draagmoeder verzekerd?
  • Wat gebeurt er als de draagmoeder arbeidsongeschikt raakt?
  • Welke kosten vergoeden de wensouders en welke niet?
  • Hoe regel je alles financieel?
  • Krijgt de draagmoeder een vergoeding buiten de onkosten?
  • Hoe gaan jullie om met verzoeken om interviews vanuit de media?

Zwanger zijn

  • Wanneer gaan jullie aankondigen dat de draagmoeder zwanger is richting de rest van de wereld?
  • Prenatale onderzoeken, welke wel, welke niet?
  • Wat als er iets met het ongeboren kind is?
  • Hoe denk je over vaccinaties voor zwangeren tijdens de zwangerschap?
  • Wat doe je samen tijdens de zwangerschap en wat niet?
  • Hoe vaak zien jullie elkaar tijdens de zwangerschap?
  • Zijn de wensouders bij elk bezoek aan de verloskundige/gynaecoloog aanwezig?
  • Wat doe je bij complicaties tijdens de zwangerschap?
  • Wie kiest de naam voor de baby en wie mag die weten?
  • Willen jullie het geslacht van de ongeboren baby weten?
  • Welke leefregels houdt de draagmoeder aan tijdens de zwangerschap (roken, alcohol, kattenbakken etc)?
  • Mogen de wensouders ver op vakantie tijdens de zwangerschap?
  • Mag de draagmoeder ver op vakantie tijdens de zwangerschap?
  • Welke afstandsprocedure wordt gevolgd?
  • Welke advocaten gaan daarbij helpen?
  • Hoe wordt de draagmoeder ondersteund in de zwangerschap? Krijgt zij extra hulp of oppas voor haar kinderen?
  • Willen jullie een zwangerschapscursus volgen?
  • Hoe gaan jullie om met social media? Wat mag wel of niet online?

De bevalling

  • Waar willen jullie bevallen (bij draagmoeder thuis, bij wensouders thuis, ziekenhuis, kraamhotel)?
  • Waar blijven de kinderen van de draagmoeder tijdens de bevalling?
  • Wie zal de bevalling begeleiden?
  • Wie is er bij de bevalling aanwezig?
  • Wil de draagmoeder haar partner, een vriend(in) en/of doula bij de bevalling?
  • Mogen er foto’s of filmopnamen gemaakt worden van de bevalling?
  • Wat mag er wel en niet met die foto’s en opnamen gebeuren?
  • Hoe wil je bevallen (op bed, waterbevalling, baarkruk etc)?
  • Wie pakt de baby aan?
  • Wie knipt de navelstreng door?
  • Bij wie komt de baby op de buik/borst direct na de geboorte?
  • Hoe vindt de overdracht van de baby naar de wensouders plaats? Direct na de geboorte?
  • Wat als er complicaties optreden tijdens de bevalling?
  • Wie mogen er direct na de bevalling op bezoek komen?

Na de geboorte

  • Welke voeding krijgt de baby?
  • Waar brengt de draagmoeder de kraamweek door?
  • Waar brengen de wensouders de kraamweek door?
  • Welke rol krijgt de draagmoeder na de geboorte?
  • Welke rol krijgen de kinderen van de draagmoeder na de geboorte?
  • Hoe ga je om met het gezag dat de draagmoeder en haar eventuele echtgenoot na de bevalling nog een paar maanden hebben?
  • Hoe waken jullie over het voortbestaan van jullie vriendschap?
  • In hoeverre mag de draagmoeder zich wel/niet bemoeien met opvoedingskeuzes?
  • Volgens welk geloof wordt het kindje opgevoed?
  • Hoe vaak zien jullie elkaar na de bevalling?
  • Wat wordt het kindje verteld over diens herkomst en wanneer?
  • Bestaat er bij de wensouders wellicht een wens voor een tweede kindje?
  • Zou de draagmoeder eventueel open staan voor een tweede traject?
  • Wie wordt de voogd van het kindje als de wensouders iets overkomt?

Algemeen

  • Hoe is na de bevalling het gezag geregeld?
  • Welke advocaten zullen jullie begeleiden?
  • Welke overige instanties zullen betrokken zijn?
  • Hoe wordt omgegaan met de eigen kinderen van de draagmoeder?
  • In hoeverre wordt de partner van de draagmoeder betrokken?

Om over na te denken

  • Wat betekent het voor alle betrokkenen wanneer de wensouders zouden scheiden?
  • Wat betekent het voor alle betrokkenen wanneer de draagouders zouden scheiden?
  • Wat gebeurt er wanneer een van de betrokkenen komt te overlijden voor de adoptie rond is?

Aanvullingen op deze lijst zijn welkom! Bezoek onze contact pagina.

Verder

Kijk voor verdere vragen om eens goed over na te denken ook bij de Stichting Meer dan Gewenst, ook zij hebben een vragenlijst opgesteld. Deze is gericht op roze ouderschap, maar ook voor hetero wensouders bevat hij nuttige punten!