Vergoeding

In de wet staat niks over vergoeding van de draagmoeder. Het is een veelgehoorde misvatting dat commercieel draagmoederschap niet is toegestaan, in de vertaling “de draagmoeder mag er geen geld voor krijgen.”

Dat klopt dus niet. De draagmoeder mag hiervoor wel degelijk geld vragen/ontvangen. Wat niet mag, is commercieel bemiddelen en openbaar oproepen. Maar over geld wordt in de wet niks gezegd. Dat mag dus gewoon. Het valt vervolgens wel onder de inkomstenbelasting.

Voor de duidelijkheid, dit gaat om een bedrag náást vergoeding van onkosten. Dus ook naast een vergoeding voor inkomstenderving. En dat kan dus alsnog aardig in de papieren lopen, wanneer iemand ook inkomstenderving heeft.

De Staatscommissie Herijking Ouderschap heeft hiervoor een richtbedrag aangegeven van 500,- per maand tijdens de zwangerschap en enkele maanden ervoor en erna. Hierover moet de draagmoeder inkomstenbelasting afdragen. Zij krijgt dus geen 500,- in het handje, óf het kost de wensouders nog meer (het rapport van de staatscommissie was hierover niet duidelijk).

Waarschuwing

Let op! Bij een draagmoeder met een klein inkomen kan dit haar toeslagen in gevaar brengen! Ga bij een draagmoeder met een klein inkomen na, dat haar totale jaarinkomen hierdoor niet boven een drempelbedrag uitkomt (ik meen 20.000, maar vraag dit een financieel adviseur!!), want dan zou de draagmoeder er onder de streep op achteruit kunnen gaan en in het ergste geval moet ze aan het eind van het jaar enkele duizenden euro’s terugbetalen en in de problemen komen. Hou dat dus goed in de gaten bij een draagmoeder met klein inkomen!

Aftrekbaarheid

Mogelijk is dit bedrag voor de wensouders aftrekbaar van de belasting, zoals bijvoorbeeld partneralimentatie of zorgkosten. Daarover heb ik informatie ingewonnen bij een financieel adviseur van Bureau van de Wiel. Onderstaande zijn onze gezamenlijke gedachten hierover. Dit is dus geenszins vaststaand, maar wel een overweging om mee te nemen naar je eigen financieel adviseur.

Vergelijking partneralimentatie

De vraag is of deze situatie enigszins vergelijkbaar is. Bij partneralimentatie is het zo dat de ene ex-partner een deel van het inkomen afstaat aan de andere ex-partner. De ontvangende partij betaalt over de alimentatie inkomstenbelasting. De betalende partij mag de betaalde alimentatie als aftrekpost opnemen in de belastingaangifte. Het idee hierachter is dat de betalende ex de alimentatie vanuit inkomen betaalt en er dus al eens inkomstenbelasting over heeft afgedragen. Als vervolgens de andere ex weer inkomstenbelasting over dat deel van het inkomen betaald, ontvangt de overheid tweemaal belasting over dat bedrag. In dat geval wordt er dus gesteld, het gaat om overdracht van inkomen en dan hoeft er maar door één partij uiteindelijk belasting betaalt te worden.

Nu is het bij een vergoeding van de wensouders aan de draagmoeder wat lastiger om te praten van inkomensoverdracht. Enerzijds omdat er geen sprake van inkomensverlies hoeft te zijn, de vergoeding is vooral voor verlichting van ‘het ongemak’ bedoeld. Anderzijds wordt er een maximum bedrag aan verbonden, terwijl alimentatie op de situatie wordt aangepast. Maar dat triggert dan wel om af te vragen of er wellicht iets over aftrekbaarheid van de betaalde vergoeding geregeld is.

Vergelijking zorgkosten

De andere situatie die vergelijking oproept is aftrekbaarheid in het kader van zorgkosten. Er zijn namelijk ook mogelijkheden om kosten voor vruchtbaarheid als aftrekbare zorgkosten op te voeren. Wel met de nodige voorwaarden en uitzonderingen, maar je zou je kunnen afvragen waarom een IVF traject in bepaalde gevallen wel voor aftrek in aanmerking komt, en kosten voor een draagmoeder niet. Een van de argumenten daarbij zal zijn dat er bij IVF sprake is van een medische behandeling. Daarnaast komen steeds minder zorgkosten voor aftrek in aanmerking, ook waar het gaat om gezinsplanning. Kosten voor adoptie zijn bijvoorbeeld ook niet aftrekbaar. Maar er zijn vergelijkingen te trekken, dus ook hierdoor kwam de vraag over aftrekbaarheid op.

Vergoeding als schenking

Dan kun je nog overwegen om de betaling als schenking te doen. Er zijn zeker mogelijkheden om te schenken aan de draagmoeder, de vrijstelling is € 2.173 (in 2019). Omdat die schenkingsvrijstelling per jaar geldt, kan dat inderdaad ook twee keer.

Schenkbelasting over het meerdere betalen zal niet in alle gevallen aantrekkelijk zijn. De schenkbelasting moet namelijk door de ontvanger, de draagmoeder, betaald worden. (als de schenker de belasting betaald, wordt dat ook weer als schenking gezien en moet daarover dus weer belasting berekend worden, dat is dan ook weer schenking, etc)

Wanneer je een schenking ontvangt van iemand anders dan je naaste familie, betaal je 30% schenkbelasting. Daar zijn vervolgens geen heffingskortingen op van toepassing, zoals bij inkomstenbelasting wel het geval kan zijn.  Wanneer een draagmoeder geen of een heel laag inkomen (uit loondienst, winst of uitkering) heeft, zal het voor haar waarschijnlijk voordeliger zijn om de vergoeding via de inkomstenbelasting op te geven. Het zal dus altijd per situatie goed zijn om een vergelijking te maken tussen opgeven als overige inkomsten of schenking.

Kortom: het is best ingewikkeld en betrek hierbij zeker een belastingadviseur, financieel adviseur of andere specialist!

Dankwoord

Deze tekst is opgesteld met grote dank aan Bureau van de Wiel. Zij zijn niet verantwoordelijk voor de inhoud van deze pagina, maar ik ben wel blij met hun input, waardoor ik dit heb kunnen opstellen.