Traditioneel of IVF

Traditioneel of IVF draagmoederschap

Draagmoederschap bestaat er in twee varianten. Hieronder zal ik beiden bespreken.

IVF Draagmoederschap

Bij IVF draagmoederschap (ook wel hoogtechnologisch) wordt in een ziekenhuis of kliniek een eicel die niet van de draagmoeder is, bevrucht met een zaadcel. De bevruchte eicel wordt dan bij de draagmoeder geplaatst. Zij draagt op die manier een kindje dat genetisch niet haar eigen kind is.

Deze methode wordt vooral gebruikt door hetero koppels, waarvan de vrouw zelf geen kindje kan dragen, omdat zij geen baarmoeder (meer) heeft, of omdat het dragen van een kindje voor haar levensbedreigend zou zijn. Als ze nog wel werkende eierstokken heeft, kan ze via een draagmoeder toch een genetisch eigen kind krijgen. Maar ook wanneer de draagmoeder geen eigen eicel kan of wil gebruiken kan ervoor gekozen worden een IVF draagmoederschap te kiezen.

Voor de wet maakt dit niet uit: in beginsel gaat de wet er in alle situaties vanuit dat de draagmoeder de eerste juridische ouder is. Het is dan dus puur een gevoelsmatige keuze. Alleen de draagmoeder kan bepalen of zij verschil zou ervaren in haar gevoelens voor het kindje wanneer het een genetisch eigen kindje is. Wees je ervan bewust dat dit kan veranderen! We kennen meerdere verhalen waarin IVF draagmoeders verrast werden, doordat ze toch een band ervoeren met de baby. Geen van hen heeft zich bedacht, maar het heeft hen wel verdriet gedaan. Zeker wanneer de wensouders geen ruimte gaven voor deze veranderde emoties.

He'll always be cherished

In Nederland is slechts 1 kliniek die middels IVF zwangerschappen tbv draagmoederschap tot stand brengt. Op dit moment (februari 2017) is het VU Medisch Centrum de enige kliniek waar deze techniek wordt toegepast voor draagmoederschap. Ze zijn daarin echter bijzonder terughoudend. Enkel wanneer de wensmoeder geen baarmoeder heeft, of zwangerschap voor haar levensbedreigend is, willen ze in sommige gevallen meewerken aan een IVF draagmoederschap. Zowel ei- als zaadcellen moeten dan van de wensouders zijn. Homo stellen vallen daarmee sowieso buiten de boot, omdat zij geen eicellen hebben. Maar ook hetero koppels krijgen soms nul op het rekest. Zij moeten hun hoop dan vestigen op ziekenhuizen in het buitenland, om hun kinderwens via IVF draagmoederschap te kunnen vervullen. Vaak gaat dat gepaard met een pittig prijskaartje.

Voor IVF draagmoederschap is het nodig dat degene die de eicellen afstaat (wensmoeder of eiceldonor) een periode lang hormonen neemt, waardoor er meer eicellen tegelijk gaan rijpen. Deze worden dan in het ziekenhuis of een IVF kliniek “geoogst”. Vervolgens worden ze bevrucht met zaad van de wensvader en soms meteen al bij de draagmoeder teruggeplaatst. Indien er dan nog bevruchte embryo’s over zijn, dan worden deze ingevroren (cryo) en bewaard voor een eventuele volgende poging.

De draagmoeder zal ook hormonen moeten nemen om haar cyclus tegelijk te laten lopen met die van de eicel-moeder en om het baarmoederslijmvlies dik genoeg te maken voor een innesteling. Op die manier kan een vers bevruchte eicel worden teruggeplaatst. Wanneer er gewerkt wordt met cryo’s, dan kan er wel in de eigen cyclus van de draagmoeder worden teruggeplaatst, maar zij krijgt dan evengoed nog medicijnen om de innesteling te bevorderen.

Meer informatie:

Richtlijn mbt hoogtechnologisch draagmoederschap van de NVOG (1999)
Hoogtechnologisch draagmoederschap – voorwaarden en handelswijze van het VUmc (2014)

Traditioneel draagmoederschap

Traditioneel draagmoederschap (ook wel laagtechnologisch draagmoederschap) staat wat dat betreft in schril contrast met bovenstaand verhaal. Er is niemand nodig om de zwangerschap tot stand te brengen, want bij traditioneel draagmoederschap draagt de draagmoeder een genetisch eigen kind. Juridisch maakt dit geen verschil. Alleen de draagmoeder kan bepalen of zij verschil zou ervaren in haar gevoelens voor het kindje wanneer het een genetisch eigen kindje is.

De voordelen van traditioneel draagmoederschap zijn duidelijk. Er is weinig voor nodig om de zwangerschap tot stand te brengen en dat maakt het ook bijzonder goedkoop. De wensvader levert een potje vers sperma in bij de draagmoeder, in de periode dat zij haar eisprong verwacht. Een gewoon 10ml spuitje (zonder naald, verkrijgbaar bij elke apotheek) voldoet prima en desnoods kan het zelfs met een theelepeltje worden ingebracht. Het is dus veel minder medisch ingrijpend.

Een ander voordeel is dat er een bloedband is tussen de draagmoeder en het kind, waardoor het lichaam van de draagmoeder het kindje zal herkennen als lichaamseigen. Bij IVF draagmoederschap vormt dit namelijk wel een klein verhoogd risico, wat o.a. kan leiden tot zwangerschapsvergiftiging en vroeggeboorte.

Vanwege deze voordelen bij traditioneel draagmoederschap zijn er uiteindelijk twee redenen om toch voor IVF draagmoederschap te kiezen:

  1. genetisch verwantschap: de wensmoeder wil een genetisch eigen kind of een homostel wil de eicel van de zus van de ene vader en het zaad van de andere vader gebruiken, zodat beide vaders toch genetisch verwant zijn aan de baby;
  2. de draagmoeder wil geen genetisch eigen kind afstaan.

Beiden zijn gevoelsmatig en net als bij bijna alle keuzes rondom draagmoederschap, kan niemand anders voor jullie bepalen hoe zwaar het voor jullie weegt en welke keuze voor jullie de beste is!

Wat wel belangrijk is om hierbij nog te vermelden, is dat IVF draagmoederschap geen “bescherming” biedt tegen het vormen van een band met de baby. Nogmaals, we kennen meerdere verhalen waarin IVF draagmoederschap draagmoeders verrast werden, doordat ze toch een band voelden met de baby. Geen van hen heeft zich bedacht, maar het heeft hen wel verrast. Zeker wanneer de wensouders geen ruimte gaven voor deze veranderde emoties. Ons advies is altijd: beschouw de liefde van de draagmoeder voor het kindje als een geschenk, niet als een gevaar.